Arheološko nalazište koje potiče iz IV veka. Nalazi se na putu između Niša i Niške Banje i predstavlja ostatke rezidencije rimskog imperatora Konstantina Velikog, koji je 274. godine rođen u Nišu. Mediana predstavlja ostatke carske palate sa peristelom lukzuznih vila sa podovima od mozaika i fresaka (oko 600m2 ), ekonomske zgrade sa pitosima, terme, ostatke utvrđenja, cisterne za vodu i druge zgrade, koje svedoče o bogatstvu i kulturi tadašnjeg Naissusa (naziv grada Niša u vreme rimske vladavine).

Organizovanija arheološka istraživanja na Medijani otpočela su 1932. godine. Do 1939.g. otkopan je Nimfeum, bazen sa mozaicima, nad kojim je 1936. godine podignuta današnja zgrada muzeja. Posleratna iskopavanja nastavljena su 1961.godine, kada je arheološkim sondama utvrđeno prostranstvo Medijane, raspored objekata i urbanizam naselja.

Na Medijani, bliže Nišavi,otkopano je 1972/73.godine praistorijsko naselje iz vremena Egejske seobe u XIII veku pre n.e. To su plitke jame četvrtastog oblika, načinjene od lakog materijala, slične nalazima u Rumuniji - kolibe zolnike.

Iste, 1972.godine, u peristelu carske palate otkriven je grupni nalaz skulptura, 16 oštecenih statua koje prestavljaju božanstva: Asklepija-boga lekarstva, njegove cerke Higije-boginje zdravlja, Dionisa-boga vina,veselja i plodnosti, snažnog Herakla i Satira-demona. Skulpture su uništene prilikom najezde Huna 441.godine.

Kao jedno od najvećih antičkih nalazišta u nas, Medijana je već 1949.godine stavljena pod zaštitu zakona, a 1979.godine, odlukom Skupštine Srbije, proglašena je kulturnim dobrom od izuzetnog značaja.